Badania

Początki, tradycja

Zakład Filologii Łacińskiej Instytutu Studiów Klasycznych, Śródziemnomorskich i Orientalnych UWr jest organizacyjnie i naukowo kontynuatorem Katedry Filologii Klasycznej II (latynistycznej). Została ona utworzona w 1946 r. na powstałym kilka miesięcy wcześniej polskim Uniwersytecie i Politechnice we Wrocławiu i istniała do 1970 r., kiedy w wyniku przekształcenia struktury organizacyjnej polskich uczelni w miejsce katedr wprowadzono zakłady. Pierwszym kierownikiem KFK II i organizatorem latynistyki w powojennym Wrocławiu był prof. Władysław Strzelecki. Wrocławska latynistyka okresu powojennego kontynuowała tradycje latynistyki lwowskiej; organizacyjnie KFK II odpowiadała Zakładowi Filologii Klasycznej II Uniwersytetu Jana Kazimierza. Symbolicznym wyrazem tej kontynuacji był fakt obronienia w maju 1946 r. przez dawną studentkę UJK, Ludwikę Rychlewską (potem asystentkę, adiunkta i profesora latynistyki) pracy magisterskiej – jej autorka stała się w ten sposób jednym z dwóch pierwszych absolwentów polskiej uczelni we Wrocławiu (obok późniejszego profesora hellenistyki Jerzego Łanowskiego).

 

Kierownicy KFK II, potem ZFŁ

Władysław Strzelecki (1946–1959)

Jerzy Krókowski (1959–1963; p.o. kierownika)

Ludwika Rychlewska (1963–1987)

Herbert Myśliwiec (1987–1996)

Lucyna Stankiewicz (1996–2010)

Jakub Pigoń (od 2010)

 

Badania

Prowadzone w ramach ZFŁ (i wcześniej KFK II) badania naukowe koncentrowały się już od pierwszych lat powojennych na literaturze rzymskiej okresu archaicznego. Tutaj należy wyróżnić, z jednej strony, studia nad eposem Newiusza Bellum Punicum, kontynuowane we Wrocławiu przez Władysława Strzeleckiego, autora przełomowej pracy o tym poemacie (1935), z drugiej nad twórczością poetów scenicznych, przede wszystkim zachowanych fragmentarycznie (m.in. Pakuwiusza, Turpiliusza, Afraniusza); tradycyjnie zresztą badania nad dramatem antycznym (greckim i łacińskim) były i pozostają naukową specjalnością wrocławskiej filologii klasycznej. Latynistyczne studia scaenica uprawiali Władysław Strzelecki, Ludwika Rychlewska, Lucyna Stankiewicz; obecnie prowadzą je Barbara Hartleb-Kropidło i Joanna Pieczonka. Innym ważnym obszarem były badania nad metryką łacińską, rzymskimi uczonymi-gramatykami, a także nad językiem łacińskim; kierunek wyznaczony przez Władysława Strzeleckiego kontynuowali jego uczniowie, Ludwika Rychlewska (Noniusz Marcellus) oraz Herbert Myśliwiec (metryka i łacina potoczna), a potem Marek Krajewski. Badania nad literaturą okresu augustowskiego, m.in. twórczością Horacego i elegików, prowadził w latach 50. i 60. ubiegłego wieku Jerzy Krókowski; były one okazjonalnie podejmowane w okresie późniejszym. Jego uczeń, Józef Mantke, zajmował się m.in. twórczością Marcjalisa oraz eposem Korippusa Iohannis. Literaturę okresu Cesarstwa badali i badają (oprócz Mantkego, którego studia nad Marcjalisem kontynuuje obecnie Joanna Pieczonka) Katarzyna Ochman (Aulus Gelliusz), Mariusz Plago (Lukan, epicy flawijscy) i Jakub Pigoń (Tacyt, Swetoniusz). W ostatnich latach podejmowane są też badania nad kultami rzymskimi i ich odbiciem w literaturze (Barbara Hartleb-Kropidło, wcześniej Lucyna Stankiewicz), translatoryką biblijną i zoonimami (Krzysztof Morta), związkami między prawem a literaturą w Rzymie (Joanna Pieczonka).